Vanaf 1 januari 2026 geldt in België een nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa. Ook bepaalde levensverzekeringen vallen onder de nieuwe regels. Maar de toepassing verschilt op belangrijke punten van die bij bankproducten. FVF (De Federatie van Verzekerings- en Financiële tussenpersonen) heeft daarom al honderden verzekeringsmakelaars specifiek opgeleid over de nieuwe meerwaardebelasting. In het najaar volgen nog opleidingen.
Meer dan twee derde van de Vlaamse verzekeringsmakelaars zijn aangesloten bij FVF. Door permanent hoog te mikken bij de collectieve belangenbehartiging, is FVF uitgegroeid tot een van de belangrijkste actoren in de verzekeringssector. Daarnaast is FVF de stem van de Vlaamse kredietmakelaars, en vertegenwoordigt zij ook de bankagenten die hun activiteit combineren met de activiteit van verzekeringsmakelaar.
Niet elke levensverzekering valt onder de meerwaardebelasting. Contracten uit de tweede en derde pensioenpijler zijn vrijgesteld. Dat geldt onder meer voor groepsverzekeringen, pensioenspaarverzekeringen en langetermijnspaarcontracten. Ook de producten in Tak 26 vallen niet onder toepassing.
Voor andere levensverzekeringen zoals de spaarverzekeringen in Tak21 en de beleggingsverzekeringen in Tak 23 en Tak 44, kan de belasting wel van toepassing zijn. Daarbij zijn er enkele belangrijke verschillen met financiële producten die via banken worden aangehouden.
Een belangrijk verschil met bankproducten gaat over de keuze tussen opt-in en opt-out.
Bankklanten konden tot 31 augustus aangeven hoe ze de meerwaardebelasting willen regelen: zelf aangeven via hun belastingaangifte (opt-in) of de belasting bij de realisatie van de meerwaarde door hun financiële instelling laten inhouden (opt-out).
Voor levensverzekeringen geldt die deadline van 31 augustus niet. Daar kan de keuze worden gemaakt tot uiterlijk het moment waarop het contract wordt vereffend.
Switchen zonder meerwaardebelasting
Ook bij een switch binnen een levensverzekering gelden andere regels.
Wie binnen hetzelfde levensverzekeringscontract overstapt van tak 21 naar tak 23 of omgekeerd, realiseert op dat moment geen meerwaarde. Er is dus ook geen meerwaardebelasting verschuldigd.
Hetzelfde geldt voor een switch van het ene onderliggende tak 23-fonds naar het andere.
Een belegger kan zijn beleggingsstrategie binnen de levensverzekering dus aanpassen zonder dat de switch op zich de meerwaardebelasting activeert.
Ook bij de uitkering van een levensverzekering na een overlijden is geen meerwaardebelasting verschuldigd. Afhankelijk van de situatie kan wel erfbelasting van toepassing zijn.
Honderden makelaars specifiek opgeleid
De nieuwe belasting maakt de keuzes voor spaarders en beleggers complexer. Het gaat niet alleen over opt-in of opt-out. Ook de keuze tussen een bankproduct en een levensverzekering, een contract op één of twee namen en het gebruik van de wettelijke voetvrijstelling kunnen een verschil maken.
FVF bereidt zijn leden daarom al geruime tijd voor op de nieuwe regels. Samen met fiscaal expert Paul Van Eesbeeck organiseerde de federatie specifieke opleidingen over de meerwaardebelasting. Inmiddels hebben al honderden verzekeringsmakelaars die opleiding gevolgd.
Erik Weekers, CEO van FVF: “De meerwaardebelasting maakt beleggen complexer en de regels zijn niet voor elk financieel product dezelfde. Daarom hebben we onze leden-verzekeringsmakelaars specifiek opgeleid. Zij kunnen hun klanten duidelijk uitleggen wat de nieuwe belasting voor hen betekent en samen bekijken welke keuzes het best passen bij hun persoonlijke situatie en plannen op lange termijn.”
“Een verzekeringsmakelaar kijkt daarbij niet naar één transactie of één product. Die kent zijn klant en bekijkt het volledige plaatje. Zeker bij nieuwe en complexe fiscale regels is die persoonlijke begeleiding belangrijk.”